U leidt een zittend leven als u veel zit (in stoelen of in voertuigen), veel ligt en weinig lichaamsbeweging hebt. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is een zittend leven slecht voor de gezondheid en heeft het ernstige bijwerkingen.

Het behoort nu wereldwijd tot de tien belangrijkste oorzaken van overlijden en invaliditeit.

Het verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes, hoge bloeddruk en angsten.

Om het ontstaan van deze chronische ziekten te helpen voorkomen, raadt de WHO aan dat iedereen dagelijks tot 30 minuten aan lichaamsbeweging doet.

De WHO raadt ook aan niet te roken en gezond te eten, aangezien roken, overmatig alcoholgebruik en een dieet met veel vet en suiker aantoonbaar de effecten van een zittende levensstijl nog gevaarlijker maken.

Ook hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, kan leiden tot veel hartaandoeningen, waaronder arteriële stenose.

De effecten van hypertensie zijn niet altijd duidelijk. Daarom is het belangrijk om regelmatig uw bloeddruk te controleren en indien nodig geneesmiddelen te nemen om deze te verlagen.

Bloeddruk wordt weergegeven met twee getallen in eenheden die millimeter kwik (mmHg) worden genoemd. De systolische bloeddruk is het hoogste getal.

Deze bloeddruk wordt gemeten wanneer uw hartspieren zich samentrekken tijdens een hartslag om bloed uit het hart en door het lichaam te pompen.

Het tweede, lagere getal is de diastolische druk.

Deze bloeddruk wordt gemeten wanneer uw hart zich ontspant, tussen de slagen in, om weer vol te lopen met bloed dat vervolgens weer wordt rondgepompt.

Een normale bloeddruk voor een gezonde volwassene ligt tussen 90/60 en 120/80 mmHg.

Hoe hoger uw systolische bloeddruk, hoe harder uw hart moet knijpen om het bloed door uw lichaam te kunnen pompen. Hoe hoger uw diastolische bloeddruk, hoe minder uw hart zich kan ontspannen.

VOOR LOKALE INFO

Bij patiënten met aortaklepstenose is de gewenste bloeddruk XX/XXX mmHg.

Zowel diabetes type 1 als diabetes type 2 zijn onafhankelijke risicofactoren voor de ontwikkeling van veel hart- en vaatziekten, waaronder klepstenose.

Dit betekent dat onderzoekers duidelijke verbanden hebben gevonden tussen diabetes en de ontwikkeling van hartaandoeningen.

Prediabetes type 2 wordt ook wel het ‘metabool syndroom’ genoemd, omdat de symptomen van een metabole, ofwel stofwisselingsziekte veroorzaakt worden door een slechte regulering van belangrijke stofwisselingsfuncties zoals bloedsuikerspiegel en gehalte circulerend vet.

Als uw bloedsuikerspiegel niet onder controle is, krijgt u diabetes.

Diabetes type 2 kan soms echter worden vermeden, vooral als u op tijd uw leefgewoonten verandert, zodat het lichaam de controle over de suikerspiegel niet verliest.

In tegenstelling tot diabetes type 2 is diabetes type 1 (diabetes mellitus) een auto-immuunaandoening die op elke leeftijd kan ontstaan.

Het ontstaat wanneer de bètacellen in de alvleesklier die het hormoon insuline produceren, door het immuunsysteem worden vernietigd.

Deze ziekte is gekoppeld aan uw genen, in plaats van uw levensstijl, dieet of gevorderde leeftijd.

De behandeling bestaat uit insuline-injecties plus een levenslange goede beheersing van de bloedsuikerspiegel door middel van testen en dieet.

Hoewel het verschillende ziekten zijn, kunnen beide vormen van diabetes, indien niet gereguleerd, schade toebrengen aan bloedvaten.

Deze schade verhoogt het risico op alle soorten hartaandoeningen, waaronder problemen met de kleppen in uw hart, aanzienlijk.

De wetenschap dat diabetes het risico op hart- en vaatziekten verhoogt, is een goede reden om uw levensstijl aan te passen, actiever te worden en minder vet en suiker te eten.

Door af te vallen verlaagt u ook het risico op prediabetes of volledige diabetes type 2. Het helpt u ook bij het reguleren van diabetes type 1.

De Body Mass Index (BMI) is een maat voor lichaamsvet op basis van uw gewicht in verhouding tot uw lengte. Deze wordt berekend door uw gewicht te delen door het kwadraat van uw lengte.

U kunt metrische eenheden (kilogram en meter) of Britse/Amerikaanse maten (stone en foot) gebruiken, maar gebruik ze niet door elkaar.

Hoewel het niet voor iedereen geschikt is, is de BMI een eenvoudige, redelijke indicator voor lichaamsvet bij zowel volwassenen als kinderen en wordt deze op dezelfde manier berekend voor mannen en vrouwen ouder dan 20 jaar.

In de volgende tabel ziet u de betekenis van uw BMI:

Overgewicht of obesitas kan het risico op hartproblemen, waaronder een aandoening van de aortaklep, vergroten.

Als uw BMI-score aangeeft dat u te zwaar bent of obesitas hebt, overweeg dan het roer om te gooien om gezonder te worden en af te vallen.

Om te beginnen kunt u de modules over  “Gezond eten” en “Lichaamsbeweging” lezen.

Vraag uw huisarts of zorgteam om ondersteuning en informeer naar hulpbronnen in uw regio.  

Lipiden zijn een groep moleculen met specifieke eigenschappen (ze lossen bijvoorbeeld niet op in water). Uw lichaam en bloed bevatten verschillende lipiden.

Bij bloedtests voor het beoordelen van hartproblemen worden meestal de volgende lipiden gemeten: cholesterol en triglyceriden.

Triglyceriden worden ook wel ‘vetten’ genoemd (zoals de witte vetrandjes rond ham of vet rundvlees). Die vetten dienen als brandstof voor uw spieren.

Vet wordt ook onder de huid en rond uw inwendige organen opgeslagen. Een teveel aan vet kan leiden tot obesitas.

Cholesterol wordt gebruikt in alle celmembranen en voor het aanmaken van hormonen, zoals oestrogeen en testosteron. Bij de meeste mensen wordt ongeveer 80% van het cholesterol in hun bloed door hun lever aangemaakt.

De resterende 20% is afkomstig van het voedsel dat ze eten. Voedsel zoals vlees, gevogelte, eieren, vis en zuivelproducten bevat zeer veel cholesterol.

Voedingsmiddelen die afkomstig zijn van plantaardige bronnen, bevatten zeer weinig of geen cholesterol.

Wat is goed en slecht cholesterol?

Omdat cholesterol niet gemakkelijk oplost in water, kan het niet vrijelijk in het bloed worden vervoerd. In plaats daarvan wordt het vervoerd op speciale transporteiwitten genaamd lipoproteïnen.

Sommige van deze lipoproteïnen zetten cholesterol af in de bloedvaten en andere nemen overtollig cholesterol in bloedvaten juist op.

Te veel cholesterol in bloedvaten en hartkleppen kan leiden tot verstoppingen en bloedstolsels. Het lipoproteïne dat het cholesterol verzamelt en terugbrengt naar de lever wordt vaak ‘goed cholesterol’ genoemd. Het lipoproteïne dat cholesterol afzet wordt ‘slecht cholesterol’ genoemd.   

Uw zorgteam zal met u praten over uw cholesterol en de spiegel van deze lipoproteïnen in uw bloed meten. De medische termen voor goed en slecht cholesterol zijn:  

• Low-density-lipoproteïne (LDL) (slecht cholesterol)
• High-density-lipoproteïne (HDL) (goed cholesterol)

Het tweede belangrijke type lipide dat in uw bloed wordt gemeten, zijn de triglyceriden (TG). Triglyceriden maken celmembranen aan en zijn het soort vet dat onder de huid wordt opgeslagen, vooral rond de taille, buik, billen en dijen.

Verzadigde TG zijn vast bij kamertemperatuur en zijn te zien in vlees (bijvoorbeeld de witte vetrandjes rond ham). Deze verzadigde vetten geven bij vertering veel TG af in uw bloed.

Artsen zijn geïnteresseerd in de verschillende spiegels van deze lipiden in uw bloed, omdat veranderingen in de verhouding ervan in verband worden gebracht met een zeer hoog risico op arteriële stenose en andere cardiovasculaire ziekten plus een beroerte.

Hoewel uw lichaam het merendeel van het eigen cholesterol aanmaakt en TG-vet opslaat, kunt u de lipidespiegel in uw bloed verlagen door een ander eetpatroon en meer lichaamsbeweging, omdat TG-vetten ook worden gebruikt als energie voor de spieren.

Gezonde cholesterolspiegels zijn meestal: LOKALE INFO VEREIST

• Totale cholesterol lager dan 200 mg/dL.
• Low-density-lipoproteïne (LDL) of ‘slecht’ cholesterol lager dan 100 mg/dL.
• High-density-lipoproteïne (HDL) of ‘goed’ cholesterol hoger dan 60 mg/dL.
• Triglyceridespiegel lager dan 150 mg/dL.  

Er zijn verschillende manieren waarop u de lipidenwaarden in uw bloed kunt verbeteren:

• Wees minimaal 30 minuten per dag matig lichamelijk actief.
• Nuttig zoveel mogelijk voedsel met weinig verzadigde vetten en cholesterol.
• Kies in plaats daarvan een dieet dat rijk is aan fruit, groenten en volkorenproducten.  
• Val af als u te zwaar bent voor uw lengte.  
• Neem cholesterolverlagende geneesmiddelen, zoals statinen, als uw arts dit adviseert.